Nassau-Nederlands.jouwweb.nl

1.2 Inhoud

 

fabel

De korte inhoud van een drama of roman. Zie echter ook fabel bij soorten gedichten.

 

motto

Een citaat dat voorafgaat aan het eigenlijke verhaal, vaak afkomstig uit een ander boek, een songtekst, soms uit een stripverhaal of film. Met dit citaat geeft de auteur een aanwijzing over de bedoeling van het verhaal.

 

thema

Dat waar het literaire werk wezenlijk over gaat; het thema moet in één zinsdeel, bestaande uit een kernwoord en bepalingen kunnen worden weergegeven.

Een voorbeeld: Een leeg huis van Marga Minco gaat over een jonge joodse vrouw die na de bevrijding wordt geconfronteerd met de leegte van het bestaan, daar zij van haar familie de enige overlevende is. Zij en een lotgenote van haar staan voor het probleem verder te moeten leven in een wereld die voor hen voorgoed veranderd is. Haar vriendin blijkt uiteindelijk t.o. de problemen niet opgewassen en pleegt zelfmoord. Dat is in het kort de inhoud.

Je zou het thema aldus kunnen omschrijven: de problematiek van joden die de oorlog hebben overleefd. (Maar natuurlijk valt de thematiek ook enigszins anders te omschrijven; uiteindelijk bepaalt elke lezer zelf wat hij de essentie van een literair werk vindt.)

 

motieven

Een motief is een gegeven dat herhaaldelijk terugkeert in het verhaal; het staat op enigerlei wijze in verband met de bedoeling of het thema van dat  verhaal. Motieven zijn als het ware de bouwstenen van het thema.

Veel motieven hebben met gebeurtenissen te maken. In een verhaal kan bijvoorbeeld geweld een motief zijn, of verliefdheid, angst, kindertijd, etc.

Andere motieven kunnen afgeleid worden uit ideeën / onderwerpen / gewaarwordingen die telkens terugkeren, zoals wetenschap in “De passievrucht” van Karel Glastra van Loon.

Een ander voorbeeld is het gevoel van opgeslotenheid (claustrofobie) in “Het Gouden Ei van Tim Krabbé, dat voortkomt uit een droom maar ook met de gebeurtenissen te maken heeft.