Nassau-Nederlands.jouwweb.nl
Home » vwo » vwo 4 » Literatuur » Literaire termen » Termen leesverslag » Composite of tijdverloop

1.1 Compositie of tijdverloop

 

ab ovo

Wanneer een verhalende tekst begint met een inleiding, een voorgeschiedenis, waarna de eigenlijke handeling op gang  komt, spreekt men van een compositie ab ovo.

 

chronologisch, niet-chronologisch

In een chronologisch verteld verhaal worden de gebeurtenissen verteld in de volgorde waarin ze plaatsvinden. Als de volgorde daarvan afwijkt, spreekt men van een niet-chronologisch verteld verhaal.

 

medias in res

Een compositie medias in res wil zeggen dat  het verhaal / de roman midden in de handeling begint. Er is dus niet  zoals bij een verhaal dat ab ovo begint eerst een soort inleiding waarin de personages worden voorgesteld. De tekst begint meteen met een of andere scène, terwijl de lezer nog niet weet 'waar het over gaat'. De 'voorgeschiedenis' wordt in de loop van de handeling duidelijk.

 

continue vertelwijze

Als een verhaal verteld wordt zonder grote sprongen in de tijd (van heden naar verleden of omgekeerd) en er ook geen sprake is van opvallende perspectiefwisseling is er sprake van continu vertellen.Zijn er wel opvallende sprongen in de tijd en/of opvallende perspectiefwisselingen, dan is er sprake van discontinue vertelwijze.

 

flashback

Terugblik of retroversie.

 

epiloog

Nawoord,uitleiding; zowel een roman als een toneelstuk kan na afloop van de eigenlijke handeling een nawoord hebben; vgl. het slot van de abele spelen, het slot van De familie Kegge en het einde van de roman Het bittere kruid.

 

proloog

Voorwoord, inleiding; zowel een roman als een toneelstuk kan worden voorafgegaan door een proloog waarin bijv.de personages worden voorgesteld en/of wordt aangekondigd waarover het zal gaan. Zie bijvoorbeeld De aanslag van Harry Mulisch.